കിത്താബ് അൽ മുഖദ്ദസ്

സൂറ അൽ-വജ്ഹ 24

בְּרֵאשִׁית (Bereshit)

ഇഷാഹാക്കും റബേക്കായും

24 1ഇബ്രാഹീമിനു പ്രായമേറെയായി. റബ്ബുൽ ആലമീൻ കുല്ലു കാര്യങ്ങളിലും അവന് ബർക്കത്ത് നൽകി. 2അവന്‍ തന്റെ കുല്ലു വസ്തുക്കളുടെയും മേല്‍നോട്ടക്കാരനും തന്റെ ഭവനത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയവനുമായ ഖാദിമിനെ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു: നിന്റെ യദ് എന്റെ തുടയുടെ കീഴെ വയ്ക്കുക. 3ഞാന്‍ സാകിനാകുന്ന ഈ ബലദിലെ കാനാന്യരുടെ പെണ്‍മക്കളില്‍നിന്ന് എന്റെ ഇബ്നിനു ഇംറത്തിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കയില്ലെന്ന് സമാഇന്റെയും അർളിന്റെയും മഅ്ബൂദായ റബ്ബുൽ ആലമീൻറെ ഇസ്മിൽ നിന്നെക്കൊണ്ടു ഞാന്‍ ഹഖ് ചെയ്യിക്കും. 4എന്റെ ബലദിൽ എന്റെ ചാര്‍ച്ചക്കാരുടെയടുക്കല്‍പോയി, അവരില്‍നിന്ന് എന്റെ ഇബ്നായ ഇഷാഹാക്കിനു ഇംറത്തിനെ കണ്ടു പിടിക്കണം. 5അപ്പോള്‍ ഖാദിം സുആലാക്കി: ആ സ്ത്രീക്ക് എന്നോടുകൂടെ ഈ ബിലാദിലേക്കു പോരാന്‍ ഇഷ്ടമില്ലെങ്കിലോ? അങ്ങ് വിട്ടുപോന്ന അർളിലേക്ക് അങ്ങയുടെ ഇബ്നിനെ ഞാന്‍ കൊണ്ടുപോകണമോ? 6ഇബ്രാഹീം[a] യഥാർത്ഥ ഹീബ്രു: אַבְרָהָ֔ם (’aḇrāhām) പറഞ്ഞു: എന്റെ ഇബ്നിനെ അങ്ങോട്ടു കൊണ്ടുപോകരുത്. 7എന്റെ അബ്ബയുടെ വീട്ടില്‍നിന്നും ചാര്‍ച്ചക്കാരില്‍നിന്നും എന്നെ പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നവനും, എന്നോടു സംസാരിച്ചവനും, നിന്റെ സന്തതികള്‍ക്ക് ഈ അർള് ഞാന്‍ തരുമെന്നു മൌഊദ് ചെയ്തവനുമായ, സമാവാത്തിന്റെ മഅ്ബൂദായ റബ്ബുൽ ആലമീൻ തന്റെ മലക്കിനെ നിനക്കു മുമ്പേ മുർസലാക്കും; നീ അവിടെനിന്ന് എന്റെ മകന് ഒരു ഇംറത്തിനെ കണ്ടെണ്ടത്തുകയും ചെയ്യും. 8എന്നാല്‍, ആ സ്ത്രീക്കു നിന്നോടുകൂടെപോരാന്‍ ഇഷ്ടമില്ലെങ്കില്‍ എന്റെ ഈ ശപഥത്തില്‍നിന്ന് നീ വിമുക്തനാണ്; എന്റെ ഇബ്നിനെ അങ്ങോട്ടു തിരികേ കൊണ്ടു പോകരുതെന്നു മാത്രം. 9തന്റെ സയ്യിദായ ഇബ്രാഹീമിൻറെ തുടയ്ക്കു കീഴെ കൈവച്ചു ഖാദിം സത്യംചെയ്തു.

10ബഅ്ദായായി, ഭൃത്യന്‍യജമാനന്റെ ജമലുകളില്‍ പത്തെണ്ണവും വിലപിടിപ്പുള്ള കസീറായി വസ്തുക്കളുമായി ഖുറൂജായി. അവന്‍ മെസൊപ്പൊട്ടാമിയായില്‍ നാഹോറിന്റെ നഗരത്തിലെത്തി. 11മസാഅ്ന് മർഅത്തുകള്‍ വെള്ളംകോരാന്‍ വരുന്ന വഖ്തിൽ അവന്‍ ജമലുകളെ മദീനത്തിനു വെളിയില്‍ വെള്ളമുള്ള ഒരു കിണറിനടുത്തു നിര്‍ത്തി. 12ബഅ്ദായായി, അവന്‍ ദുആ ഇരന്നു: എന്റെ സയ്യിദായ ഇബ്രാഹീമിൻറെ മഅ്ബൂദായ യാ റബ്ബുൽ ആലമീൻ, ഇന്ന് എന്റെ അമലുകൾ അങ്ങ് വിജയിപ്പിക്കണമേ! 13എന്റെ സയ്യിദിന്റെ മേല്‍ കനിയണമേ! ഞാന്‍ ഇതാ, ഈ കിണറ്റുകരയില്‍ നില്‍ക്കുകയാണ്. ഇന്നാട്ടിലെ ബനാത്തുകള്‍ മാഅ് കോരാന്‍ വരുന്നുണ്ട്. 14നിന്റെ ഇനാഅ് താഴ്ത്തിത്തരുക; ഞാന്‍ കുടിക്കട്ടെ, എന്നു പറയുമ്പോള്‍ ഇതാ, ശുർബി കൊള്ളുക; നിങ്ങളുടെ ജമലുകള്‍ക്കും ഞാന്‍ മാഅ് കോരിത്തരാം എന്നുപറയുന്ന പെണ്‍കുട്ടിയായിരിക്കട്ടെ അങ്ങയുടെ അബ്ദായ ഇഷാഹാക്കിനു അങ്ങ് നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നവള്‍. അങ്ങ് എന്റെ സയ്യിദിനോടു നിരന്തരമായ റഹ്മത്ത് കാണിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്ന് അതുവഴി ഞാന്‍ അറഫാക്കും.

15അവന്‍ ഇതു പറഞ്ഞു തീരുംമുമ്പ് കതിഫില്‍ കുടവുമായി റബേക്കാ മാഅ് കോരാന്‍ വന്നു. അവള്‍ ഇബ്രാഹീമിൻറെ അഖുവായ നാഹോറിനു ബീവി മില്‍ക്കായിലുണ്ടായ ഇബ്നായ ബത്തുവേലിന്റെ മകളായിരുന്നു. 16പെണ്‍കുട്ടി നള്റാന്‍ വളരെ അഴകുള്ളവളും കന്യകയുമായിരുന്നു. അവള്‍ കിണറ്റിങ്കലേക്കിറങ്ങി കുടംനിറച്ച് കയറി വന്നു. 17ഇബ്രാഹീമിൻറെ ഖാദിം അപ്പോള്‍ അവളുടെ ഖരീബിലേക്ക് ഓടിച്ചെന്നു പറഞ്ഞു: ദയവായി നിന്റെ കുടത്തില്‍ നിന്നു കുറച്ചു മാഅ് ശുർബാൻ തരിക. 18സയ്യിദവർകളേ, കുടിച്ചാലും, അവള്‍ പറഞ്ഞു. സുറയായി ഇനാഅ് താഴ്ത്തിപ്പിടിച്ച് അവള്‍ അവനു ശുർബാൻ അത്വാആക്കി. 19ശുർബി കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ അവള്‍ പറഞ്ഞു: അങ്ങയുടെ ജമലുകള്‍ക്കും ശുർബാൻ ഞാന്‍ മാഅ് കോരിക്കൊടുക്കാം. 20അവള്‍ സരിആയി കുടത്തിലെ മാഅ് തൊട്ടിയിലൊഴിച്ച് വീണ്ടുംവെള്ളം കോരാന്‍ കിണറ്റിങ്കലേക്കോടി. ജമലുകള്‍ക്കെല്ലാം മാഅ് കോരിക്കൊടുത്തു. 21തന്റെ സഫർ റബ്ബുൽ ആലമീൻ ശുഭമാക്കിയോ ഇല്ലയോ എന്നറിയാന്‍ അവന്‍ നിശ്ശബ്ദനായി അവളെത്തന്നെ നള്റാക്കി നിന്നു.

22ജമലുകള്‍ ശുർബി കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ അവന്‍ അരഷെക്കല്‍ തൂക്കമുള്ള ഒരു സ്വര്‍ണമോതിരവും അശ്റു ശക്കല്‍ തൂക്കമുള്ള രണ്ടു പൊന്‍വളകളും അവള്‍ക്കു നല്‍കിക്കൊണ്ടു പറഞ്ഞു: 23നീ ആരുടെ മകളാണെന്നു ദയവായി എന്നോടു പറയുക. നിന്റെ അബ്ബയുടെ ബൈത്തില്‍ ഞങ്ങള്‍ക്കു ലൈലത്തിൽ കഴിക്കാന്‍ ഇടം കാണുമോ? 24അവള്‍ പറഞ്ഞു: നാഹോറിനു മില്‍ക്കായില്‍ മൌലൂദായ ബത്തുവേലിന്റെ മകളാണ് ഞാന്‍. 25അവള്‍ തുടര്‍ന്നു പറഞ്ഞു: ഞങ്ങള്‍ക്കു കാലിത്തീറ്റയും കച്ചിയും വേണ്ടുവോളമുണ്ട്, താമസിക്കാന്‍മുറിയുമുണ്ട്. 26അവന്‍ റഅ്സ് കുനിച്ചു റബ്ബുൽ ആലമീന് ഇബാദത്ത് ചെയ്തുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: 27എന്റെ സയ്യിദായ ഇബ്രാഹീമിൻറെ മഅ്ബൂദായ യാ റബ്ബുൽ ആലമീൻ മുബാറക്കായവന്‍. തന്റെ റഹ്മത്തും അമാനത്തും അവിടുന്ന് അവനില്‍നിന്നു പിന്‍വലിച്ചിട്ടില്ല. എന്റെ സയ്യിദിന്റെ ചാര്‍ച്ചക്കാരുടെ ബൈത്തിലേക്ക് അവിടുന്ന് എന്നെ നയിക്കുകയുംചെയ്തിരിക്കുന്നു. 28പെണ്‍കുട്ടി ഓടിച്ചെന്ന് ഉമ്മയുടെ വീട്ടുകാരെ വിവരമറിയിച്ചു.

29റബേക്കായ്ക്കു ലാബാന്‍ എന്നു ഇസ്മുള്ള ഒരു അഖും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവന്‍ സുർഅത്തൻ കിണറ്റുകരയില്‍ ആ ഇൻസാന്റെ ഖരീബിലേക്ക് ഓടിച്ചെന്നു. 30മോതിരവും വളകളും ഇഖ്ത്തിന്റെ യദുകളില്‍ കാണുകയും ആ ഇൻസാൻ ഇങ്ങനെ എന്നോടു സംസാരിച്ചു എന്ന് അവള്‍ പറഞ്ഞതുകേള്‍ക്കുകയും ചെയ്തപ്പോള്‍ ലാബാന്‍ അവന്റെ അടുത്തേക്കുചെന്നു. അവന്‍ അപ്പോഴും കിണറ്റുകരയില്‍ ജമലുകളുടെ ഖരീബായി നില്‍ക്കുകയായിരുന്നു. 31ലാബാന്‍ പറഞ്ഞു: റബ്ബുൽ ആലമീനാൽ അനുഗ്രഹിക്കപ്പെട്ടവനേ, വരുക. എന്താണു പുറത്തു നില്‍ക്കുന്നത്? ഞാന്‍ ബൈത്തും ജമലുകള്‍ക്കുള്ള മകാനും മുറത്തബാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അവന്‍ ബൈത്തിലേക്കു കയറി. 32ലാബാന്‍ ജമലുകളുടെ ജീനി അഴിച്ചുമാറ്റി, തീറ്റയും കച്ചിയും അത്വാആക്കി. അവനും കൂടെയുണ്ടായിരുന്നവര്‍ക്കും കാല്‍കഴുകാന്‍ മാഉം അത്വാആക്കി. 33അവര്‍ അവനു ഒചീനം വിളമ്പി. എന്നാല്‍ അവന്‍ പറഞ്ഞു: വന്നകാര്യം പറയാതെ ഞാന്‍ ഒചീനം കഴിക്കയില്ല. പറഞ്ഞുകൊള്ളുക, ലാബാന്‍ സമ്മതിച്ചു.

34അവന്‍ പറഞ്ഞു: ഞാന്‍ ഇബ്രാഹീമിൻറെ ഭൃത്യനാണ്. 35റബ്ബുൽ ആലമീൻ എന്റെ സയ്യിദിനെ കസീറായി മുബാറക്കാക്കിയിരിക്കുന്നു. അവന്‍ സമ്പന്നനാണ്. ശാത്തും മാടും ഫിള്ളത്തും ദഹബും വേലക്കാരും ജമലുകളും ഹിമാറുകളും അവിടുന്ന് അവനു കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. 36സയ്യിദിന്റെ ബീവി സാറാ വൃദ്ധയായപ്പോള്‍ അവന് അവളില്‍ ഒരു ഇബ്ന് ജനിച്ചു. തനിക്കുള്ളതൊക്കെ സയ്യിദ് അവനാണു കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. 37എന്റെ സയ്യിദ് എന്നെക്കൊണ്ട് ഒരു ഹഖ് ചെയ്യിച്ചു: ഞാന്‍ സാകിനാകുന്ന കാനാന്‍കാരുടെ ബിലാദില്‍ നിന്ന് എന്റെ ഇബ്നിനു നീയൊരു വധുവിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കരുത്. 38മറിച്ച്, നീ എന്റെ അബ്ബയുടെ ബലദിൽ എന്റെ ചാര്‍ച്ചക്കാരുടെയടുത്തു പോയി, എന്റെ മകന് ഒരു ഇംറത്തിനെ കണ്ടുപിടിക്കണം. 39ഞാന്‍ സുആലാക്കി: ഒരുവേള ആ പെണ്‍കുട്ടി എന്റെ കൂടെ വന്നില്ലെങ്കിലോ? 40അവന്‍ എന്നോടു പറഞ്ഞു: ഞാന്‍ ഇബാദത്ത് ചെയ്യുന്ന റബ്ബുൽ ആലമീൻ തന്റെ മലക്കിനെ നിന്റെ ഖബ് ലേ അയച്ച് നിന്റെ ത്വരീഖ് ശുഭമാക്കും. എന്റെ അബ്ബയുടെ ബൈത്തില്‍നിന്ന്, എന്റെ ചാര്‍ച്ചക്കാരില്‍നിന്ന്, നീ എന്റെ മകന് ഒരു വധുവിനെ മുഖ്താറാക്കും. 41എന്റെ ചാര്‍ച്ചക്കാരുടെയടുത്തു ചെല്ലുമ്പോള്‍ പ്രതിജ്ഞയില്‍നിന്ന് നീ ബരീആകും. അവര്‍ പെണ്‍കുട്ടിയെ നിനക്ക് വിട്ടുതന്നില്ലെങ്കിലും പ്രതിജ്ഞയില്‍നിന്ന് നീ വിമുക്തനായിരിക്കും.

42ഞാന്‍ കിണറ്റുകരയില്‍ വന്നപ്പോള്‍ ഇങ്ങനെ ദുആ ഇരന്നു: എന്റെ സയ്യിദായ ഇബ്രാഹീമിൻറെ മഅ്ബൂദായ യാ റബ്ബുൽ ആലമീൻ, ഞാന്‍ ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അംറ് അങ്ങ് ഇപ്പോള്‍ ശുഭമാക്കണമേ. 43ഇതാ, ഞാന്‍ ഈ കിണറ്റിന്‍കരെ നില്‍ക്കും. മാഅ് കോരാന്‍ വരുന്ന പെണ്‍കുട്ടിയോട്, ദയവായി നിന്റെ കുടത്തില്‍നിന്ന് എനിക്കല്‍പം മാഅ് ശുർബാൻ തരിക എന്നു ഞാന്‍ പറയും. 44അപ്പോള്‍, കുടിച്ചാലും, അങ്ങയുടെ ജമലുകള്‍ക്കും ഞാന്‍ മാഅ് കോരിത്തരാമല്ലോ എന്നുപറയുന്ന പെണ്‍കുട്ടിയാവട്ടെ എന്റെ സയ്യിദിന്റെ മകന് അവിടുന്നു കണ്ടുവച്ചിരിക്കുന്നവള്‍.

45എന്റെ ബാത്വിനിൽ ഞാനിതു പറഞ്ഞുതീരുംമുമ്പ് കതിഫില്‍ കുടവുമായിവെള്ളം കോരാന്‍ റബേക്കാ വന്നു. അവള്‍ ഇറങ്ങിച്ചെന്ന് മാഅ് കോരി. ഞാന്‍ അവളോട് എനിക്കല്‍പം ശുർബാൻ തരിക എന്നുപറഞ്ഞു. 46അവള്‍ സുർഅത്തൻ ഇനാഅ് കതിഫില്‍ നിന്നിറക്കി, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: കുടിച്ചാലും; അങ്ങയുടെ ജമലുകള്‍ക്കും ഞാന്‍ ശുർബാൻ തരാം. ഞാന്‍ ശുർബി. ജമലുകള്‍ക്കും അവള്‍ മാഅ് അത്വാആക്കി. 47അപ്പോള്‍, ഞാനവളോട് നീ ആരുടെ മകളാണ്? എന്നു സുആലാക്കി. നാഹോറിനു മില്‍ക്കായില്‍ മൌലൂദായ ബത്തുവേലിന്റെ മകളാണ് ഞാന്‍ എന്ന് അവള്‍ പറഞ്ഞു. അപ്പോള്‍ ഞാന്‍ അവള്‍ക്കു മോതിരവും വളകളും അത്വാആക്കി. 48അതിനുശേഷം എന്റെ സയ്യിദായ ഇബ്രാഹീമിൻറെ മഅ്ബൂദായ റബ്ബുൽ ആലമീന് ഞാന്‍ താണുവണങ്ങി ഇബാദത്ത് ചെയ്തു. എന്റെ സയ്യിദിന്റെ മകന് അവന്റെ അഖിന്റെ ഇബ്നത്തിനെ വധുവായി തിരഞ്ഞെടുക്കുവാന്‍ എന്നെ റശാദിലേക്കു നയിച്ച അവിടുത്തെ ഞാന്‍ ഹംദ് ചെയ്തു. 49അതുകൊണ്ട് എന്റെ സയ്യിദിനോടു നിങ്ങള്‍ കാരുണ്യത്തോടും അമാനത്തോടും കൂടിപെരുമാറുമെങ്കില്‍, അതു പറയുക, മറിച്ചാണെങ്കിലും പറയുക. എനിക്ക് അതനുസരിച്ചു പ്രവര്‍ത്തിക്കാമല്ലോ.

50അപ്പോള്‍ ലാബാനും ബത്തുവേലും പറഞ്ഞു: ഇതു റബ്ബുൽ ആലമീൻറെ ഇഷ്ടമാണ്. ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഗുണവും ദോഷവും ഞങ്ങള്‍ക്കു പറയാനില്ല. 51ഇതാ, റബേക്കാ നിന്റെ മുമ്പില്‍ നില്‍ക്കുന്നു. അവളെകൊണ്ടുപോയ്‌ക്കൊള്ളുക. റബ്ബുൽ ആലമീൻ തിരുവുള്ളമായതുപോലെ അവള്‍ നിന്റെ സയ്യിദിന്റെ ഇബ്നിനു ബീവിയായിരിക്കട്ടെ.

52ഈ ഖൌൽ കേട്ടപ്പോള്‍ ഇബ്രാഹീമിൻറെ ഖാദിം താണുവീണു റബ്ബുൽ ആലമീന് ഇബാദത്ത് ചെയ്തു. 53ബഅ്ദായായി, അവന്‍ ഫിള്ളത്തും ദഹബും കൊണ്ടുള്ള ആഭരണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളുമെടുത്തു റബേക്കായ്ക്കു അത്വാആക്കി. അവളുടെ അഖുവായ ഉമ്മയ്ക്കും വിലപിടിപ്പുള്ള സമ്മാനങ്ങളും അവന്‍ അത്വാആക്കി. 54അവനും കൂടെയുണ്ടായിരുന്നവരും ഒജീനിക്കുകയും ശുർബ് ചെയ്യുകയും ആ ലൈലത്തിൽ അവിടെ ചെലവഴിക്കുകയും ചെയ്തു. പുലര്‍ച്ചയ്ക്ക് എഴുന്നേറ്റ് അവന്‍ പറഞ്ഞു: എന്നെ സയ്യിദിന്റെ ഖരീബിലേക്കു റുജൂ ആക്കുക. 55അവളുടെ ഉമ്മയും അഖും പറഞ്ഞു: കുറച്ചുനാള്‍കൂടി, അശ്റു ദിവസമെങ്കിലും, അവളിവിടെ നില്‍ക്കട്ടെ. 56അതു കഴിഞ്ഞ് അവള്‍ക്കു പോകാം. അവന്‍ പറഞ്ഞു: എന്നെ താമസിപ്പിക്കരുത്. റബ്ബുൽ ആലമീൻ എന്റെ ത്വരീഖ് ശുഭമാക്കിയിരിക്കകൊണ്ട്‌ യജമാനന്റെയടുക്കലേക്കു തിരിച്ചുപോകാന്‍ എന്നെ അനുവദിക്കുക. 57നമുക്കു പെണ്‍കുട്ടിയെ നിദാ ചെയ്തു ചോദിക്കാം എന്ന് അവര്‍ പറഞ്ഞു. 58അവര്‍ റബേക്കായെ വിളിച്ച് നീ ഈ മനുഷ്യനോടുകൂടെപോകുന്നുവോ എന്നുചോദിച്ചു. ഞാന്‍ പോകുന്നു എന്ന് അവള്‍ ഇജാബ പറഞ്ഞു. 59അവര്‍ അവരുടെ ഇഖ്ത് റബേക്കായെയും അവളുടെ തോഴിയെയും ഇബ്രാഹീമിൻറെ ഖാദിമിനോടും അവന്റെ ആള്‍ക്കാരോടും കൂടെ പറഞ്ഞയച്ചു. 60അവര്‍ അവളെ ആശീര്‍വദിച്ചു പറഞ്ഞു: നീ ഞങ്ങളുടെ ഇഖ്ത്താണ്. നീ ഉലൂഫുകളുടെയും, പതിനായിരങ്ങളുടെയും ഉമ്മയായിത്തീരുക. തങ്ങളെ ബുഗ്ള് ചെയ്യുന്നവരുടെ ബാബുകള്‍ നിന്റെ നസ് ലുകള്‍ പിടിച്ചെടുക്കട്ടെ. 61റബേക്കായും തോഴിമാരും ഒട്ടകപ്പുറത്തു കയറി അവനെ ഇതിബാഅ് ചെയ്തു. അങ്ങനെ റബേക്കായുമായി ഖാദിം ഖുറൂജായി.

62ആയിടയ്ക്ക് ഇഷാഹാക്ക് ബേര്‍ല്ഹായ്‌റോയില്‍ നിന്നു പോന്ന് നജബില്‍ താമസിക്കുകയായിരുന്നു. 63ഒരുദിവസം മസാഅ്ന് അവന്‍ ചിന്താമഗ്‌നനായി വയലിലൂടെ നടക്കുകയായിരുന്നു. അവന്‍ തലപൊക്കി നള്റാക്കിയപ്പോള്‍ ജമലുകള്‍ വരുന്നതു കണ്ടു. 64റബേക്കായും ശിരസ്‌സുയര്‍ത്തിനോക്കി. ഇഷാഹാക്കിനെ കണ്ടപ്പോള്‍ അവള്‍ ഒട്ടകപ്പുറത്തുനിന്നു താഴെയിറങ്ങി. 65അവള്‍ ഖാദിമിനോടു സുആലാക്കി: അങ്ങകലെ പാടത്തുകൂടി നമ്മുടെ നേരേ നടന്നുവരുന്ന ഇൻസാൻ ആരാണ്? ഖാദിം പറഞ്ഞു: അവനാണ് എന്റെ സയ്യിദ്. സുർഅത്തൻ അവള്‍ ശിരോവസ്ത്രംകൊണ്ടു മുഖംമൂടി. 66നടന്നതെല്ലാം ഖാദിം ഇഷാഹാക്കിനോടു പറഞ്ഞു. 67ഇഷാഹാക്ക് അവളെ തന്റെ ഉമ്മ സാറായുടെ ഖയ്മയിലേക്കു കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. അവന്‍ അവളെ ബീവിയായി ഖുബൂൽ ചെയ്തു. അവന്‍ അവളെ ഹുബ്ബ് വെച്ചു. അങ്ങനെ ഉമ്മയുടെ വേര്‍പാടില്‍ ദുഃഖിച്ചിരുന്ന അവന് റാഹത്ത് ലഭിച്ചു.